Chú Gác

 Mình quen chú Gác khoảng 2008 . Thời gian đó vụ cờ quạt vụ tranh của mình vô tình đẩy đưa mình, Ngọc Lan, anh Nhiên và chú Gác đến với nhau. Lúc đó chú Gác là một trong những người bạn tin cậy đã ủng hộ mình. Rồi cả bốn người chuyển sang chơi blog sau khi Yahoo 360 dẹp tiệm. 

Giờ dòm lại, blog của chú Gác nằm trong danh sách các bloggers mình hay qua lại.

Hôm qua mình nhảy qua nhà chú. Bài cuối cùng vào năm 2015.

Mình thấy bên nhà chú, link đường blog của mình cũng nằm ngay trang nhà. 

Quay vào nhà đọc lại những bài ngày xưa, lâu lâu giựt bắn người thấy tên mợ Lún, Mr Nhảm , Lan và những blogers khác.

Ngày xưa mình kêu chú Gác thì chú kêu mình mợ Lún . Chết tên mợ và chú tới bây giờ.

Ngày xưa hội blog tới với nhau bằng những người thích viết thích làm thơ. Blog tạo điều kiện cho mọi người không biết mặt, mà cũng không cần biết mặt thân nhau.

Chú Gác và gia đình mình thân nhau từ đó tới bây giờ ngay lúc mình ngồi gõ cho entry này, chú ra đi được mấy ngày rồi. 

Sáng nay mình cuốc bộ ra Seattle Waterfront, trời lạnh nhưng nắng. Lá thu vàng rực bay vèo vèo. Cảnh thu tuyệt vời. Mà trong lòng man mán. Đời vô thường.  Mình nhớ Chú Gác thiệt nhiều.

Lúc má mình chết chú Gác anh Nhiên và Lan lái xe lên Davis. Hahha Mình cho ba người ăn bánh xèo hot dog. Hahahha Ngọc Lan kêu lên xe lái về chắc chửi mình ghê lắm.

Chú Gác văn hay chữ tốt từng làm phóng viên báo Thanh Niên. Cách viết sắc sảo. Trao chuốt nhưng thật. Tình cảm ào ạt nhớ thương cũng dữ dội à nha.

Chú lém lĩnh. Mắt cười trước khi miệng cười. Nói ra chanh chua đốp chát y như mình. Chắc vậy mà hợp. Hahaha.

Ngày mẹ chú mất mình khóc nhắn chia buồn với chú trong lúc chú đang ở sân bay về Việt Nam. 

Chú theo dõi từng bước đi của hai đứa con mình. Chú mừng cho tụi nhỏ. Chú Gác mê football. Bữa game Army vs Navy chú coi kêu ủng hộ hai bên bữa đó luôn nha. 

Sau này chú bạn với Nguyên chồng mình luôn. Bữa đám ma cậu Nguyên, chú và anh Nhiên chạy ra gặp mình và gia đình. Ba đứa hi hi cười chụp cái hình không đứa nào có tóc. 

Lúc COVID, bốn đứa gặp nhau trên nhóm kín kêu Cua Gà Luộc. Không cười hahahah, mà hi hi với nhau thôi. Hahaha nhiều quá mắc công lại bị đánh đòn, chém gió và bắt ra vòng tay xin lổi cộng đồng. Hahahha. 

Ba đứa ép được anh Nhiên mua cho mấy cái điện thoại mới. Chú Gác kêu điện thọai của chú còn ok. Kêu anh Nhiên để dành tiền mai mốt lên Seattle chơi với mình. 

Mùa trung thu thế nào cũng ép anh Nhiên mua bánh trung thu cho cả ba đứa. 

Năm nay chú bịnh. Bữa Lan và anh Nhiên vô thăm, chú ăn luôn một nửa cái bánh trung thu thiệt ngon lành.

Bữa má Lan mất mình không thấy chú trong hình. Mình hỏi. Chú Gác lại bịnh viện mất rồi. Cua Gà Luộc không thấy chú đâu nữa. 

Lan báo chú mất đầu tuần này. 

Mình bàng hoàng. Chú bị bệnh cũng một thời gian. Nhưng lúc nào mình thấy thì cũng thấy chú cười thật tươi. 

Người bạn thân nhất trong cuộc đời chú gởi mình tấm hình thiệt là đẹp trai . Chị kêu. Không ưa người Huế mà tại đẹp trai nên ưa. Giờ phải tiễn đi nè. 

Tuần sau đám ma chú. Bạn bè và người thân bên cạnh. Chú sống một cuộc đời thiệt trọn vẹn. Cuộc đời này đẹp hơn vì nụ cười lúc nào cũng dòn tan của chú.  

Mình trên Seattle sẽ thắp cho chú một nén nhang nha chú. 

Chú Gác có ước muốn là tro của chú rải ở Death Valley. 

Chú Gác có một câu nói bất hủ mà mình xài trong blog của mình rất nhiều lần. Coi như thành câu của mình luôn nha chú Gác. Mỗi lần xài câu này, chắn chắc sẽ rất nhớ chú Gác.

Đời căn bản là khổ. Không than. 

Mình sẽ không than. Chú đi thiệt bình an. Chú chưa lên Seattle với mình. Không sao nha chú. 

Vài bữa hẹn chú tại Death Valley.

Qua tới tấm hình bốn đứa Cua Gà Luộc này là không than mà cà rởn lại được rồi nè.

Anh Nhiên Mr. Nhảm anh quăng cái hình này qua tường nhà anh. R.I.P. một câu một.

Có người hỏi chuyện gì. Ông quăng ra một câu. Bạn em mới mất hôm qua.

Mình thì thào hi hi nho nhỏ với Lan. Anh nói vậy không ai dám hỏi tiếp. Đứa nào. Hihih.

Mình mò qua. Hahahhaa.

Bạn Lan cũng qua. Hahaha . Anh họa sĩ bạn của nhóm biết chuyện. Anh phang vô. Cái đứa nó không nói. Nó về bóp cổ. Hahahha

Tinh thần cà rởn cười nho nhỏ hi hi của chú Gác còn đây. Không bao giờ mất trong cái nhóm Cua Gà Luộc này. Nha chú.

Money ruins friendship

 I said this all the time but never wrote it down.

"Money ruins friendship.” 

I have firsthand experience of this truth.

When we were in Vietnam, we were poor. My mother was an artist, a single mother of three, and an art professor. Rice was rationed daily to keep us alive. The simple meal was a small bunch of water spinach,  two pieces of tofu, and a few grams of fatty pork belly cuts. 

We were poor, but my mother had a lot of kind, good friends who always helped out with either money or extra food. 

However, some bad friends took advantage of my family situation to profit from it. 

I remembered there were “friends” who came to the house and asked my mother to produce art, clay relief sculpture samples of her works for sale. With the hope of making more money for the family, she spent a lot of time producing these sample artworks.  They took the artworks and left, never coming back to follow up with the money as promised. 

My mother was an artist. She was poor but generous. She knew that she got scammed. She laughed, calling herself stupid, and put it off. Sometimes she met these friends on the street; they ignored each other like strangers.

These were not her real friends. They were her transactional whoever she happened to cross paths with in her life. 

My mother always told me that money will ruin friendship and relationships.

Her Godson, who we took in when he was a homeless architecture student, became a successful architect later and scammed us out of money when he was hired to build my mother’s first and only house. After that project, he left and was nowhere to be found when we needed him. 

I witnessed how poor artists like my mother were; I decided that I would not be an artist. I studied English to hope for a better job opportunity. I studied English and became good at it. I went to night English classes 5 nights per week until I got a job with Vietnam Airlines.

When I went to college, I had already made some money tutoring small children in English. The money helped me not ask my mother for money anymore. 

In college, I hung out with two friends. We spent a lot of time together. We were compatible. We laughed. We always sat together in class. We were an inseparable trio. 

Their families were not rich but were not as poor as mine. I knew that they were much better off than me. 

After the USSR collapsed, speaking English had become trendy and opened more opportunities for jobs. These two friends used to study Russian. They were not good at English. So they asked me to tutor English for a fee. I named my price, the same money I get paid for tutoring the small children. 

After a few days of silence, one wrote me a letter ( I still have the letter with me today ) that both of them could not afford the price, and they were shocked that I named the price. They thought they would get a much better discount because we were “ best friends”.

I was shocked. I was speechless. I was disappointed. I went silent. I felt betrayed. 

The friendship took a turn that would never be the same after that letter.

I remembered my mother’s saying: money ruins friendship. I did not say anything to these two. I suck it up. I promised myself I would never let money interfere with the relationship anymore. 

I kept my promise until much later; I moved to the US. I had become an artist at US Davis and hung out with a friend who loved my art. She loved both the aesthetic and concept of my art. 

She was a professor at US Davis. She came to my MFA studio all the time. We hung out. We talked about art. She went to my house and became close with the whole family. I gave her some of my important art for free because she was my friend.  

One of them was my first big drawing of Boat drawing, from my series of 10 years of research and drawing about Vietnamese boat people. 

One of her friends from Boston wanted to buy another big drawing for $ 2.500.

Because I trusted my Davis friend, I agreed to sell that drawing in instalments. My mother scolded me for how stupid I was. She admitted to me that she was stupid, but she never sold her art in instalments.

It took that Boston lady 10 years to pay off the drawing !!!!

Every year I had to send her an email to remind the payment or “ please return the drawing”. She would say no, she cannot return the drawing because “ it is a very important piece of art”. Sometimes she sent me a postcard saying this year her parents' house got flooded and she could not pay.

I got so impatient and exhausted. I could not keep up and just forgot about it. Until I went up to Seattle, she emailed me again to ask for the new address so she could continue to pay. Finally, she did pay it off. 

I got mad at my David friend. I cut off talking with her for a while because of this installment business. We still hang out when we can, but I would say no whenever a Davis friend gave me a “business” proposal to sell my art.

Last week, one of my friends who lives in Hawaii texted me the story below.

The Hawaii friend loves art. She loves my art, and again I always give my art to her for free. She used to be an art dealer, so she understands artist/selling art, and art ownership. She insisted that she could buy one of my paintings. The sale was $700, I remember. She is proud of her ownership of my painting. She always showed off her wall with my art among other artists' pieces that she purchased. 

Last month, she posted images of my art and another art image that she bought from another artist friend to share how artists use beautiful art to convey human suffering.

 

Whenever she posts my art on her blog, she shared to me. 

Genuinely, I am happy and grateful that I have a friend who appreciates my art. 

But another artist friend said that the Hawaii friend has to pay her $ 50 for copyright.

My Hawaii friend was shocked. She had already bought the artwork, and her blog was not for profit. 

They gently and politely texted back and forth, focusing on what was right and wrong and the artist's copyright, and finally my Hawaii friend got exhausted. She took another artist's image down. 

Like me before, my Hawaii friend was hurt. She was disappointed. She was in grief and loss over a 10-year-long friendship for $50.

To sum up, a real friend would never ruin a true friendship for $50. 

Again, I repeated my mother’s saying to my Hawaii friend: "Money ruins friendship."

I added, $50 is too cheap to end a decade-long friendship, but a reasonable amount for her to realize that person is not her friend, but a transactional entity who just happened to cross paths with her in life.