Cầu vồng hủy diệt

Cả mấy hôm nay,đầu óc mụ đi vì hình ảnh đẹp của chiếc cầu vòng và sự lạm dụng hai chữ lãng mạn cầu vồng (rainbow)trong việc nickname cái chiến dich khủng kiếp dùng chất hóa hoc trong chiến tranh việt nam của Mỹ.

Rainbow herbicides.

Mọi màu đep nhứt trong bảng màu được dùng cho việc nickname những loai hóa chất độc hai nhứt mà quân đôi Mỹ đem qua Việt Nam.

Mỹ không những rãi chất độc màu da cam, mà có thêm những loai khác.Màu xanh lá cây, màu xanh dương, màu trắng, màu hồng, màu tím( nickname của từng loại base on màu trên nhãn của từng thùng chất độc Mỹ đem sang Việt Nam).


Agent Blue dùng để tiêu hủy những cánh đồng lúa Việt Nam. Lúa sống nhờ nước.Agent Blue làm cây lúa khô lai.Rồi chết. Những cánh đồng sau này cũng không có khả năng trồng lúa lai đươc.Chỉ có quỉ sứ thông minh lắm mới có khả năng kỳ diệu như vậy để hủy diệt sư sống hiền hòa của cây lúa nước.

Agent Green, White, Pink đươc dùng để hủy diệt cây cỏ trong những thời gian đầu tiên của cuộc chiến tranh hóa hoc 1962-1964. Sau này,chắc việc phát hoang không thành công nhanh chóng. Nên Agent Ogange (loai độc nhất so với mấy loai kia) đươc sử dụng.Người Mỹ không muốn phí thời gian, và cả tiền nữa. Nên cái gì độc nhứt,ác nhứt thì đem ra xài. Cho tiện.

Agent Purple. độc gấp ba lần Agent Orange. Nam mô Đà Phật.Loại này cũng chỉ "đươc sử dung một thời gian ngắn ",chắc vì quá độc.Quân đội Mỹ "chỉ" dùng một lương nhỏ (không biết cái lượng nhỏ đó đươc tính theo size Mỹ hay size Việt Nam) Agent Purple ở Việt Nam.

Rồi tới Agent Orange. Tôi không hiểu người Mỹ gọi đơn giản lai là Agent Orange, mà không phải là dioxin.Agent Orange không có nghĩa gì hết.Chất độc màu da cam.Mới rõ nghĩa cái chất độc giết người này.Dioxin là ông vua của chất độc.Không còn cái chất độc nào độc hơn nữa.

90 triệu lit thuốc độc giết người mà người Mỹ kêu văn hoa là rainbow herbicide rải ở Việt Nam liên tuc trong vòng 10 năm.10 năm.

10% đươc rãi bằng tay, bằng xe hơi hay bằng thuyền xuống nguồn nước. Còn lai 90% đươc phi công Mỹ lươn lờ an toàn thãi bằng máy bay C123 hay trưc thăng.

Có nghĩa là dân Việt Nam cứ đứng phía dưới, ngẩn lên nhìn máy bay là hít hà thuốc độc.Ngẩn ngơ hỏi là thằng Mỹ lái máy bay qua mà hiền thế. Hôm nay không thả bom à.
Nếu nghĩ về vụ rãi chất độc, thì việc tra tấn phi công Mỹ của dân ta là chuyên rất nhỏ.Giống như lấy cây roi mây mà quất đít thôi có gì dâu mà la lớn thế ông Mc Cain.

Thêm nữa, lắm lúc tôi không hiểu làm sao dân ta chiu đươc không khí ô nhiễm năng nề như bây giờ. Nghĩ lai mà thương. Miễn sao hòa bình.Miễn sao không phải hít chất độc, là tốt rồi.Ô nhiễm ư ?ket xe ư ?nhà ổ chuột ư ? Chuyện nhỏ.

Những dữ liệu này cũ kỹ lắm rồi. Nhưng mỗi lần đọc lai, tôi cứ lăng người đi từng chăp. Từng chặp. Rồi khóc lặng trong lòng.

Chiến tranh đã qua lâu rồi. Thế hệ X8, 9,10, 11 đã ra đời. Mà chiến tranh vẫn lăng lẽ sinh ra cùng với những đứa bé Việt Nam,dị dạng, mất tay, mất chân,đầu óc không bình thường... đến bây giờ đã là thế hệ thứ ba rồi.

Cha me chúng sợ hãi ôm chúng vào lòng,hay dấu biến chúng ở trong nhà, hay tàn nhẩn vứt lai trong binh viện.Biết bao nhiêu nạn nhân của cái cầu vồng hủy diệt ấy luôn nghĩ là tai mình ăn ở thất đức nên bi giờ quả báo.

Người ta ở Việt Nam không rỗi hơi đấu tranh cho nhân quyền hay làm cái gì đễ cũng cố xã hội công bằng hết ráo.Với nạn nhân da cam, cái nhân quyền gì đó mà nhiều người đang gào lên đành đạch đòi cho được,coi bô xa xỉ quá.Họ chỉ muốn đươc cái quyền sinh ra làm một người có một( chứ không phải dính liền với ai hết)thân thể bình thường, khỏe manh.Miễn sao.Con tôi sinh ra, lành lặn đủ 10 ngón tay,mười ngón chân,đầy đủ mắt mũi,đầu óc bình thường.Thì tham nhũng bao nhiêu cũng đươc.Ket xe bao nhiêu cũng xong.Con tôi lành lặn.Là tôi bình an.Hạnh phúc quá đỗi bình thường, mà biết bao gia đình ở Việt Nam, không thể có đươc sau bao hơn 40 năm nay.


Càng viết. Tim tôi càng thắt lai.Tôi chỉ muốn gào lên. Gào thật to....Thương cho cái dân Việt của mình quá.

Bạn mình

Hôm qua, bạn goi điên thoai từ Việt Nam sang(đến là sang) để cập nhật về việc mình nhờ bạn tới làng Hữu nghi ở Hà tây,Hà Nội, nơi nuôi day trẻ em chất độc da cam và cưu chiến binh da cam.Mình nhờ ban liên hệ công việc cho Yelling Clinic.

Bạn chu đáo. Cẩn thận chup hình hết ngóc ngánh trong trường,cả những bậc tam cấp lên xuống trong trường ( vì ban biết Yelling Clinic có hai người tàn tật). Ban tranh thủ thăm hết các em,làm hết những gì mình đòi hỏi, post hết hình lên mạng cho mình, rồi tỉ tê gọi phone qua để giải thích từng bức hình một.

Mình mừng. Vì đươc việc. Ban hỏi là còn cần nhờ gì nữa không. Vì ban đang còn rảnh ở Việt Nam.Ban làm hết cho.

Thế là đươc nước nhờ vả, "lơi dụng" thêm.

Vậy đang ở trong Sài Gòn thì qua làng Hòa Bình ở Từ Dũ dùm nhá.

Mình đe trước. Trẻ em ở làng Hòa Bình Từ Dũ dị dạng, binh năng hơn rất nhiều so với trẻ em ở làng Hữu Nghi.Nếu sợ thì không phải đi.

Ban ngập ngừng rồi nói. Nói thật nhá. Mình đi mấy viêc này.Mình sợ lắm. Thấy mấy đứa trẻ binh down, mình ớn lắm. Nhưng đã hứa với Châu, thì làm. Nhưng mà lúc ra ngoài đó.Thấy tui nhỏ dể thương quá.

Mình lặng cả người. Ừ,lần trước, khi tới thăm trường, và ngay cả khi quyết đinh làm về đề tài Agent Orange, mình cũng có nỗi niềm sơ hãi như vậy. Phải mất cả bao nhiêu lâu, mình mới vượt qua những cảm giác "muốn ói" để có thể nhìn những hình ảnh dị tật đau thương của các em bằng con mắt của con người. Nên mình hiểu.

Vậy mà ban cứ đồng ý làm tất tần tật việc cho mình.Việc của mình cũng chẳng là mối quan tâm của bạn.

Mà không phải là một ban này nhá.

Còn hai ban khác cũng tận tình giúp mình. Ban kia thì dành cả ba ngày ra Hà Nội với mình. trưc tiếp hẹn ban giám đốc làng cho mình và ra thăm các em với mình.Mà chẳng có ban nào thật rảnh ranh để cù cưa với mình lâu. Nhưng vẫn nhiệt tình với mình lắm lắm.Còn một ban kia thì là hoa sĩ, cũng tới làng thăm dò cho mình đấy.

Tự dưng ngẫn cả người.

Vì.

Xung quanh mình. Toàn bạn tốt.

Mà tự dưng vì lời thú nhận ngập ngừng đến xúc động của bạn, mới lọ mọ mò ra đươc cái entry này nè.

Để nói là.

Cám ơn ban!

Yelling Clinic

Năm ngoái,bà giáo sư mỹ thuật của tôi rủ rê tôi và hai hoa sĩ khác thành lập một nhóm gọi là Yelling Clinic. Chẳng biết nên dich ra như thế nào cái tên " độc" này. Nhưng cả bốn người rất lấy làm hả da vì khi google chữ yelling clinic , thì chỉ có cái website của nhóm hiện lên thôi. Nghĩa là không bi trùng, là thành công rồi.
Nhưng tới khi tìm chữ dich ra tiếng Việt, thì tôi tắt đài. Không lẽ" Viện la hét tri liệu"????!

Ý nghĩa của "thương hiệu" Yelling Clinic .

Clinic là một nơi dành cho người binh nan y.Binh nhân phải đến điều tri trong một thời gian dài, nhiều khi với sư kiên trì và niềm tin lac quan là mình sẽ hết binh.Khác với hospital là nơi người binh tới một thời gian ngắn, hết binh rồi về.Không hết cũng phải về, đễ kiếm tới clinic.Với những binh nan y, thuốc men nhiều khi không chữa đươc, mà bác sĩ phải dùng tới những phương pháp tri liệu khác. Người ta hay nghe tới vật lý tri liệu,tâm lý tri liệu, và sau này là hội hoa tri liệu
(art therapy). Yelling clinic tin tưởng là la hét, gào thét tri liệu cũng là một phương pháp hữu hiệu để chữa những binh mà thuốc men đành bó tay.

Lý lịch trích ngang của Yelling Clinic

Yelling Clinic là một đề án tỗng hợp gồm bốn hoa sỉ xuất thân từ UC Berkeley, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Các họa sĩ thành viên có chung một mối quan tâm về hôi hoa, chiến tranh và cuộc sống của người khuyết tật.Dư án chung đầu tiên của cả nhóm là đến Việt Nam tìm hiểu về hâu quả của sự ô nhiểm gây ra bởi quân đội Mỹ trong cuộc chiến chống Mỹ và tác hai của sư ô nhiễm này trên những thế hệ sau chiến tranh, thông qua việc sáng tác tranh, điêu khắc,phim ảnh, và nghệ thuật sắp đăt.

Điểm đến đầu tiên của nhóm sẽ là làng Hữu nghị, Hà Nôi. Cả nhóm mong muốn đươc tiếp xúc với trẻ em và cưu chiến binh của làng trên tinh thần cùng nhau sáng tác hội họa để hiểu biết cũng như sang sẽ lẫn nhau những kinh nghiệm về hội họa, chiến tranh và cuôc sống của người khuyết tật.

Thành viên của nhóm gồm:

Katherine Sherwood, giáo sư hội hoa, khoa mỹ thuật của trường UC Berkeley. Là một hoa sĩ khuyết tật ( bà bi liệt nữa mình bên phải trong một tai nan cách đây 10 năm), Katherine Sherwood thành lập một khóa học thường niên rất nổi tiếng gọi là Art, Medicine and Disability ( tam dich: Hội Họa, Liều thuốc chữa binh và người khuyết tật).Sau ngày bi tai nan, Katherine chuyển sang vẽ bằng tay trái. Tranh của bà có kích thước lớn hơn, thời gian vẽ lâu hơn ( hai năm /tranh)và khác hẳn với cách vẽ của bà ngày xưa.Bà tin tưởng là việc tiếp tuc sáng tác tranh là một động lưc giúp bà hồi phuc nhanh hơn.Hơn 15 kinh nghiệm giảng dạy và qua kinh nghiệm bịnh tât của bản thân, Katherine luôn tin tưởng là hôi hoa có thể giúp chữa lành binh tật của con người ,cả về thể xác lẫn tinh thần.

.
Huỳnh Thủy Châu, hoa sĩ từ Việt Nam, xuất thân từ một gia đình có truyền thống hội hoa.Từ nhỏ, Châu đã đươc Má, là một họa sĩ, kèm căp như một họa sỉ tí hon.Đinh cư tai Hoa Kỳ năm 1999, Thủy Châu tốt nghiệp đai hoc UC Berkeley khoa Mỹ Thuật và cao hoc Mỹ thuật tai UC Davis. Là thế hệ trưởng thành sau chiến tranh ở Việt Nam,cô lúc nào cũng cảm giác là mình không biết gì về cuộc chiến chống Mỹ ở ViêtNam ngoài những kiến thức sơ sài của mình.Khi còn ở đai hoc Berkeley,hướng sáng tác của cô bắt đầu quan tâm đến nhiều về đề tài chiến tranh Viêt Nam và con người Việt Nam, nhứt là hệ quả sau cuôc chiến. Cô tin tưởng thông qua hội họa, bản thân cô và người xem tranh cô ít nhiều sẽ có dip hiểu và cảm thông hơn về cuộc chiến vừa qua.Bớt hận thù,thương yêu nhau thên chút nữa.

Sunaura Taylor tốt nghiêp cao học Mỹ thuật từ UC Berkeley. Cô bị di tật bẩm sinh, tàn phế hai tay và hai chân vì chất độc khu quân sự thải ra nơi cô sinh ra. Cô luôn nói đùa là thân hình tàn tật của cô là hậu quả của một cuộc hiếp dâm bởi chất đôc quân sự của Mỹ.Là một hoa sĩ khuyết tật, Sunaura cống hiến tài năng,thời gian và sức lưc của mình để đấu tranh cho quyền làm người cũng như những nỗi đau thường trực của người khuyết tật cũng như động vật.Những bức tranh của cô thường miêu tả cảnh súc vật bị vức bỏ, nhươc đãi. Như một cách so sánh rất tế nhị cách xã hội thường đối đãi với người khuyết tật.Người khuyết tật và động vật đương nhiên bi liệt vào hàng phế phẩm,những công dân thứ hai trong xã hội,luôn luôn bi coi thường hay cùng lắm là chỉ đươc thương hại như một đối tượng của việc từ thiện.

ErhenTool tốt nghiệp cao hoc Mỹ Thuật tại UC Bekekeley. Anh xuất thân từ một gia đình có ba thế hệ tham gia chiến tranh. Ông nội anh cầm súng tham gia Chiến tranh Thế giới lần thứ 2. Cha anh có mặt tai chiến trường Viêt Nam những năm 60. Bản thân Tool tham gia cuôc chiến vùng Vinh.Tool nổi tiếng với những chiếc ly bằng sứ của mình. Anh nung gốm, rồi điêu khắc những hình ảnh phản cảm nhưng rất quen thuộc về chiến tranh lên những tác phẩm của mình.Anh không ủng hô cũng như phản đối chiến tranh. Anh chỉ muốn đưa ra những hình ảnh tàn khốc của những cuộc chiến chính nghĩa cũng như phi nghĩa.Như một lời cảnh báo.Chiến tranh không phải là trò đùa. Hậu quả của nó thảm khốc một cách không lường, lâu dài cho cả bên chiến lẫn bên bại.Erhen là người gợi ý tưởng "yelling" cho nhóm.Anh nói.Thỉnh thoảng,anh cũng phải gào lên, thét lên. Và tôi đã chứng kiến anh yell rồi. A big and impressive yell.Đễ lấy lai thăng bằng trong cuộc sống mà tiếp tuc sáng tác.Art for yell ( not art for sale).

Nói nhỏ:Một trong những project nổi tiếng nhứt của Tool là ...anh phát không ly gốm của mình cho bất kỳ ai có nhu cầu.Chỉ việc email tới cho Tool, và địa chỉ người nhận. Erhen sẽ gởi tới miễn phí.Ly gốm của Erhen Tool thuộc loại food safe. Nếu không, Erehen bán trong phòng triển lãm là $100/cái.
email cho Tool tai
ehrentool@berkeley.edu

Thành viên của nhóm đã thêm đươc 2 hoa sĩ khác. Tôi sẽ update thêm. Hoa sĩ hoăc không phải hoa sĩ, nếu có chung y tưởng ( hoăc có gì góp ý), xin góp ý qua entry này.
Thân.

Coi cho tức chơi nè

chả trách hai vơ chồng lái xe hết 8 tiếng xuống River side đễ găp đươc những người như người này đây. Lún còn hun" ninh " một cái lên má của Madame nhá. Mà chồng không ghen! hahah

tôi với đạo diễn Trần Văn Thủy

Tôi biết tới đạo diễn Trần văn Thủy qua Má tôi. Má tôi có vé đi xem phim " cấm" ở nhà chiếu phim tư liêu Phan Kế Bính. Má đươc xem Chuyện tử tế của đao diễn. Má về mách tôi. Hay không thể tưởng.Tôi còn nhớ Má đưa tay lên ngưc xoa xoa như lên cơn đau tim khi kể nói tôi nghe về cảm xúc khi con phim Tử tế. Tôi đòi coi. Má trơn mắt. Phim cấm. Hồi đó, cái gì cấm. là hay. Tôi cứ thầm ước đươc coi Tử tế.

2005, khi tôi về Việt Nam. Nhân vụ Việt Nam đang phát động nhân dân ủng hộ cuôc kiện cáo về Da cam, tôi "gặp" đươc đao diễn Trần Van Thủy qua màn ảnh tv. Người ta mời ông lên phát biểu về cuốn phim Chuyện từ một góc công viên của ông. Bữa đó trưc tiếp. Ông lên, nói gì thì tôi không nhớ. Chỉ nhớ mỗi vụ này. Ông cầm micro, phát biểu với cái giong bưc tức." Tôi nói thật nhá. Tôi làm phim này rồi đưa ra nước ngoài giới thiệu toàn bằng tiền của tôi. Các ông lãnh đạo chẳng có ai giúp đâu nhá". TV vụt tắt. Để rồi quay lai với cô xướng ngôn viên tươi cười lãng qua chuyện khác. Tôi đang ngồi với Má. Lặng người đi vì khí phách của ông. Bâng khâng mãi là sau đó ông có bi việc gì không.

Về Mỹ. Bắt đầu truy tìm tông tích của đao diễn trên mạng. Nhưng lúc đó thất vong quá. Chẳng có gì nhiều.

Lần này thì tôi găp đao diễn ở hôi thảo về chất độc da cam ở Riverside hôm qua. Đươc găp người, chứ không qua lời Má hay trên TV nữa.

Ông được mời đến hội thảo để một lần nữa giới thiệu bô phim Chuyện từ một góc công viên cho dân RiverSide.

Bô phim hay, xúc động . Tôi khóc. Phim làm lâu rồi. Nhưng với tôi là mới. Với nhiều người trong buổi hội thảo đó. Là mới. Biết bao điều trong đó, hơn 14 năm rồi. Nói lại, cứ như là mới tinh.Tôi sẽ review cuốn phim trong entry khác vậy.

Tôi hỏi là làm sao tôi có thể coi vài cuốn phim của ông. Thật bất ngờ. Hôm sau, ông gói ghém gói quà này tặng tôi. Gói ghém chu đáo quá. làm tôi xúc động.

Ông nói trong này có mấy bộ phim ông làm.Trong đó có phim Tử tế, Chuyện từ một góc công viên, và một bộ phim làm về Mỹ Lai. Thế là cái ước mơ hồi con nít " đươc xem phim Tử tế" của ông tới bữa nay coi như toai nguyện. À, còn một cái khăn choàng ông mang từ Hà nội. Ông còn gởi lời thăm Má tôi nữa.


Phim Tử tế có bao nhiêu người đã từng coi. Nhưng.

Tôi có hẳn đao diễn Trần văn Thủy tặng nhá. Chuyên tử tế trong phim ông làm cũng hơn 20 năm rồi. Nhưng coi lai, việc" tử tế" với nhau, vẫn cứ là một đề tài nóng hổi. Chả trách, Tử tế là một trong những phim hay nhất của Việt nam và cả của thế giới nữa.

nhớ nhất một câu chuyện ông kể trong hội thảo.

Thường thì khi người nước ngoài hỏi những nhà làm phim ở Việt Nam găp những khó khăn gì. Thì người ta hay nhận đươc câu trả lời. Một là kinh phí. Hai là máy móc lac hậu. Ba là chế độ kiểm duyệt. Nhưng ông cho rằng cái khó khăn nhất là "mình làm phim từ trái TIM".

tâm đắc, tâm đắc.

Sống sao cho tử tế. Cái dấu hỏi to thù lù cho tôi sao khi xem phim của ông.Ngồi mà gậm nhấm hai chữ Tử tế. Viết ra chắc bao nhiêu cái entry cho đủ.

Xin cám ơn ông rất nhiều.