Tiếng Việt

Viết để dành cho con

Hôm nay trong lớp của Beo có tổ chức một trò chơi gọi là " Teach in a Teaching day". Mỗi đứa sẽ thay phiên lên dạy hay chỉ trong những đứa khác trong lớp bất cứ kỷ năng gì mà mình thích.

Beo suy nghĩ mãi mà vẫn không biết nó sẽ làm gì. Cuối cùng, Beo quyết đinh sẽ dạy vài câu tiếng Việt xã giao . Me khen. Ý kiến hay.

Tối qua, hai mẹ con lên một danh sách vài câu tiếng Việt thông thường, đếm một hai ba.

Anh chàng nằm lăn ra tập viết và tập đoc.

Thấy con khổ sở đánh vần. Mẹ mới ngỡ ngàng là cái tiếng Việt của thằng con trai của me chỉ bằng con số không.

Beo đoc rất khó khăn. Ngay cả việc đếm từ 1 tới 10.

Nhưng thấy con cố gắng, me cũng không tỉ mỉ sửa lai cho hoàn hảo, vì không muốn làm con thất vọng mà nản chí.

Sáng nay, lái xe đưa con đi học. Me hỏi con đã chuẩn bi chưa. Anh chàng lắc đầu. "I do not want to do it". "I cannot do it" .

Me sững sờ, phát cáu lên. Giận mà la con ngay trong xe. Rồi tư nhiên mẹ khóc vì thất vong, buồn, và cô đơn nữa. Hai me con đã tập dợt cưc lực cả đêm hôm qua. Giờ con nói là con làm không đươc. Có vài câu tiếng Việt thông thường. Con mình là Việt Nam. Bì bõm vài câu tiếng Việt không xong. Còn làm quái gì được.

Con thấy me giận. Thì im. Lí nhí là con có backup plan. Con sẽ dạy tui nó xếp máy bay bằng giấy vậy.

Lúc đưa hai đứa tôi trường, nhìn hai anh em dắt nhau tòng teng băng qua đường. Lòng me diu hẵn xuống.

Nó không nói đươc tiếng Việt. Thì nó không có tư tin mà dạy người ta. Nó không thể làm đại khái như người lớn đươc.

Mà nó không nói đươc tiếng Việt. Là tai mình hết. Có phải tai nó đâu mà la nó.

Ừa, tai mình tất.

Hồi còn ở LA, trong nhà có ông bà nội là nói tiếng Việt thường xuyên với hai đứa nhỏ. Me thì nữa Anh nửa Việt. Rồi sau này, me sổ tiếng Anh cho nhanh với hai con.

Ba, hai cô và chú Bin thì hoài toàn xử dung tiếng Anh. Nên hai đứa nhỏ lớn lên trong hoàn cảnh hiểu lõm bõm tiếng Việt me nói, rồi trả lời bằng tiếng Anh.

Me vô đai hoc, rồi cao hoc. Bận hoc tiếng Anh với cuốn từ điển tiếng Việt bên canh. Thì chỉ có thời giờ giúp con hoc tiếng Anh chung với me thôi. Chứ không có thời gian chỉ con hoc tiếng Việt hay dẫn con lên chùa Việt Nam cuối tuần cho con nói tiếng Việt với những đứa trẻ Việt khác.

Bánh Xèo đang hoc lớp hai. Cô giáo của Bánh Xèo là người Mỹ nhưng nói đươc tiếng Việt. Bà sơ Bánh Xèo mất gốc khi biết Bánh Xèo không hề nói đươc một câu tiếng Việt nào. Cái tên Bánh Xèo rất Việt Nam. Mà con mày không nói đươc tiếng Việt. Bà kêu me dẫn Bánh Xèo về Việt Nam đi.

Me cười . Trấn an bà giáo.Đừng lo. Chồng tao lúc mới găp tao. Cũng chẳng nói đươc gì đâu. Nhưng sau này, cái tiếng Việt nữa mỡ nữa nạc , nghe cũng được được lỗ tai.

Nhưng me quên mất là ba ở Việt Nam tới năm 10 tuổi. Nên sau này, nói lại tiếng Việt dễ dàng hơn nhiều.

Hai đứa con của me ở một nơi không hề có bóng người Việt. Hoăc giã có người Việt, thì người ta cũng nói với nhau bằng tiếng Anh. Cho nó nhanh.

Sáng nay mẹ khóc nhiều. Nhớ.

Lúc dẫn Bánh Xèo về Việt Nam vừa rồi, thấy cô nàng không nói được một câu tiếng Việt cho ra hồn, ai cũng trách. Me thì vẫn vô tư. Thì từ từ nó cũng nói đươc thôi. Nó vẫn là Việt Nam mà.

Buổi tối ngủ với Bà ngoai, me kể chuyện cổ tích Viêt Nam cho Bánh Xèo nghe bằng tiếng Anh. Me không biết dich từ trái thị ra tiếng Anh là gì, nên ghép bừa trái thị bằng trái cam ( orange ) khi kể chuyện Tám Cám. Bà ngoai hỏi. Sao không kể cho nó nghe bằng tiếng Việt. Mẹ kêu. Con buồn ngủ quá rồi ( vì thức hát karaoke quá khuya mà). Kể nhanh cho nó đi ngủ. Giờ kể bằng tiếng Việt. Rồi lai phải giải thích bằng tiếng Anh. Chắc tới sáng luôn quá.

Bà ngoai im lăng.

Sáng nay Me nhớ lai. Thì bây giờ me hiểu là chắc lúc đó Bà buồn lắm. Và cũng rất cô đơn như me bây giờ. Vì cháu gái cưng của Bà không nói được với Bà. Con gái cưng của Má thì xì xồ với con gái nó bằng cái thứ tiếng gì gì đó mà mình nghe không đươc. Xa lạ quá. Ngày xưa, bà ngoai kể chuyện Tấm Cám cho mẹ hằng đêm. Mẹ say sưa nghe, mải không chán. Bây giờ, me kễ cho con nghe bằng tiếng Anh. Thì cũng đại khái để thoả mãn trí tò mò con nít. Chứ không bay bổng vàng ảnh vàng anh, hay thị ơi thị rụng bị bà đươc. Con mình không có cái diễm phúc đó. Chỉ vì nó không biết tiếng Việt.


Chẳng phải mẹ chảnh chẹ không muốn con mình học tiếng Việt. Cũng chẳng phải cái vốn tiếng Anh của me hay ho gì để có thể tư tin mà day con.

Nhưng cái vốn tiếng Việt của con đã ep hẹo từ ngày con bé, thì càng lớn, càng mất đi thêm. Con lớn rất nhanh. Hỏi me nhiều hơn. Lắm lúc me phải đi nghiên cứu trên mạng để hoc thêm rồi mới trả lời cho con đươc.Thì cái vốn tiếng Việt của con làm sao đáp ứng đươc cái kiến thức cần thiết của con. Thế là me xài tiếng Anh cho nhanh. Cho xong việc. Rồi cứ phấn khỡi động viên mình tranh thủ học thêm tiếng Anh với con. Nên cái chuyện hoc tiếng Việt của con lại có cớ xếp xó. Mẹ cứ tự nhủ. Mai một tụi nó học. Biết mấy hồi.

Bữa nay, me thấy cái thằng con lớn chồng ngồng của me phát âm líu cà lưỡi từ 1 tới 10. Tim mẹ thắt lai.

Mẹ sai rồi.

Bao nhiêu đề tài me làm toàn là đề cao văn hóa, con người, truyền thuyết, lich sử Việt Nam. Mẹ lúc nào cũng lớn tiếng tự hào mẹ là người Việt Nam, da vàng mũi tẹt.

Thế mà có mỗi việc day con tiếng Việt. Thì hơn 10 năm nay,me làm không đươc. Nhục chưa?