9/17/10

Cập nhật về họa sĩ Trần Trung Tín

Một người tên là Sao Sau đã còm cho tôi một số tư liệu quí giá về Trần Trung Tín. Cám ơn Sao Sau đã bỏ công viết lại hai cái còm rất dài cho tôi.

Nhưng....không dấu diết chi hết. Giờ ngồi quánh dấu lại....mới thấy thương bạn Lan nhà mình nha.

Nè.


Chào bạn Lún,

Rất tình cờ khi xem web của Bùi Xuân Phái, tôi nảy ý gỏ thử tên Trần Trung Tín xem có ai biết tới ông này không. Vậy là tôi gặp được Lún . Đọc những dòng chữ ghi chú theo tranh của Trần Trung Tín, tôi thấy rất ấn tượng, nhưng cho tôi góp ý vài dòng thông tin chưa đúng nhe.

Tự giới thiệu, tôi là Sao Sau ( không biết phải bỏ dấu chi đây) , người hay tìm hiểu vê các hoa sĩ VN và có tìm hiểu kỹ một số hoa sĩ mà tôi đặc biệt quan tâm, trong đó có Trần Trung Tín. Và tôi cũng có được cơ hội trò chuyện với ông.

1- Tín không lãng mạn yêu đương nhăng nhít, dù là một diễn viên điện ảnh trẻ, đẹp trai. Ông rất nghiêm túc trong tình cảm.

2- "EM" viết hoa của Tín là đẻ chỉ một cảm xúc, một ý tưởng, một quan điểm hoặc đó là lý tưởng của đời ông. Chứ Em không phải để nói về một em gái nào đó.

3- Trần Trung Tín đã làm một bài thơ đối lại với bài thơ nổi tiếng của Tố Hữu, lúc đó là bộ trưởng bộ văn hóa thì phải. Trong đó có câu:

"Trái tim anh đó
Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ:
Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều
Phần cho thơ, và phần để em yêu..."
Em xấu hổ: "Thế cũng nhiều anh nhỉ!"

( Trích thơ Tố Hữu, Bài Ca Mùa Xuân 61)


Trần Trung Tín viết lại thế này:

Trái tim tôi không phải quả táo Tàu
Mà có thể dùng dao
Cắt chia ba phần to nhỏ

Cho em phần ít, cho thơ, cho Đảng phần nhiều
Với những gì tôi yêu
Tôi cho tất cả


4- Về bức tranh Bi Kich Lạc Quan mà người Pháp đã tặng lại họa sĩ, hiện gia đình vẫn còn giữ. Và đã được đưa đi triễn lãm tại Asia House, London vào mùa hè 2007.

5- Trần Trung Tín luôn đi bộ đến xưởng phim truyện, vì đâu có tiền mua xe đạp.

6- Trần Trung Tín đã chủ động ly dị vợ từ năm 1962, vì những khác biệt trong quan niệm sống, cũng như quan niệm chính trị. Là một phụ nữ bình thường nên vợ ông lúc đó khó có thể hiểu thấu một tâm hồn nghệ sĩ như Trần Trung Tín.Và 7 năm sau ông mới bắt đầu đi vào hội họa, nên không có chuyện muốn tự tử vì vợ ẳm con đi, con ông đã được ông bà nội đem về nuôi.

Ông đã thất vọng, đã đau khổ vì ông đã quá yêu lý tưởng của mình. Ông đã vẽ bức tranh" Tại sao yêu đời mà tự tử" ( Làm sao Lún coi được bức tranh đó bây giờ?)

7- Ông đã gởi một số tranh ở nhà đạo diễn Nguyễn Từ Huy làm việc ở xưởng phim truyện Việt Nam, không phải nhạc sĩ Từ Huy.

8-Tháng 9- 1975 , ông khóa cửa căn phòng 4m2 của mình lại vì ông chỉ được cho đi về miền Nam nghỉ phép 2 tháng. Chứ không được trở về quê hương như những người đi tập kết khác.Lý do vì theo đánh giá của những người lãnh đạo ông lúc đó cho rằng chưa đả thông được tư tưởng của ông. Khi làm kiểm điểm lần chót để trở về Nam thì ông ghi vô bản kiểm điểm là. Tôi vẫn bảo lưu quan điểm của mình.

Vì vậy nên ông vẫn để nguyên vẹn đồ đạc cũng những bức tranh của ông tại căn phòng đó.

Nhưng sau khi về Nam, chứng kiến những cảnh bát nháo tại Sài Gòn do giành nhà, cướp nhà, đuổi dân Sài Gòn đi kinh tế mới để cán bộ chiếm nhà, cũng như chứng kiến hàng vạn người miền Nam đã liều chết để bỏ xứ ra đi trên những con thuyền mong manh, ông vô cùng đau xót.

Lý tưởng mà ông đã hiến cả tuỗi thanh xuân của mình để theo đuổi , không phải là như vậy. Ông đã gởi một điện tín ra xưởng film truyện Việt Nam, thông báo quyết định ra khỏi Đảng, ra khỏi biên chế nhà nước.

Ở lại Sài Gòn, với hai bàn tay trắng, ông đi làm lơ xe đò sống chung với những người dân lao động nghèo khổ.

Vì như vậy nên căn phòng của ông đã bị khóa cửa đến hai năm sau đó, tranh của ông đã bị mối mọt thưởng thức gần hết, còn một số thì có bà hàng xóm làm mồi nhóm lữa.


9- Vơ của ông là bà Nga, trước giải phóng không phải làm thợ chụp hình, mà bà chỉ chơi nhiếp ảnh nghệ thuật trong thời gian rảnh rỗi.

Năm 1995 bà đã thành lập Trung Tâm Mỹ Thuật Đương Đại đầu tiên tại Sài Gòn, hoạt động chủ yếu để giúp đỡ các họa sĩ trẻ có cơ hội tới với công chúng, cũng như tổ chức chương trình giao lưu văn hóa giữa các nghệ sĩ Việt Nam và họa sĩ các nước khác. Chương trình đó vẫn còn hoạt động cho tới nay. ( Lún kiếm được website của tổ chức này, Blue Space Contemporary art , đây nè. Cần nói thêm tổ chức này được Ford tài trợ nha, ngay quận I nha, nên ...hơi bị ngon nha).

Thông tin với bạn , cũng là để cho Trần Trung Tín bên kia thế giới sẽ mỉm cười khi thấy rằng những người ở lại hiểu đúng về mình.

Tặng bạn một bài thơ của Trần Trung Tín, mà tôi ghi chép được. Bài thơ này được làm tại Sài Gòn, 1976.

Chiều chủ nhật buồn, còn ai , còn ai ( nhạc Trịnh Công Sơn )
Tôi xin nói: Còn Em !
Còn EM trong lít gạo chợ đen,

Còn EM xếp hàng mua thịt, mua rau....
Còn EM bán bàn thờ tổ tiên để sống!
Còn EM với những ước mơ, những bến bờ đi không tới.

Ôi! Sao tôi biết còn EM, mà lòng buồn vô cùng !


(Lún tám chút :Giọng thơ của ông cũng buồn nát lòng như tranh của ông vậy hén).

Ps. Lún chân thành cám ơn và hy vọng Sao Sau sẽ cung cấp thêm thông tin cũng như tranh hay hình ảnh, và đặc biệt là thơ của Trần Trung Tín để những người hâm mộ hiểu biết thêm về ông. Và cũng mong bạn sẽ cung cấp thông tin về những họa sĩ Viêt Nam khác mà bạn đã tìm hiểu.
Thân.